Flora Delty – grążel żółty.

Flora Delty – grążel żółty.

Dziś z cyklu flora delty przedstawimy grążel żółty (Nuphar lutea)👇
Jest to gatunek wieloletniej byliny wodnej z rodziny grzybieniowatych. Występuje w niemal całej Europie oraz w środkowej i zachodniej Azji. Grążel żółty to potężna roślina, osiągająca długość od 50 cm do 4m. Ma długie i silnie rozgałęzione kłącze poziomo rosnące w mule dennym. Grążel oprócz dużych skórzastych liści pływających wykształca również sałatowate liście podwodne. Podwodne liście są bardzo użyteczne, gdyż dostarczają niezbędnego tlenu zimą, gdy powierzchnia jest pokryta lodem i śniegiem. Kwitnie od maja do września. Silnie pachnące pojedyncze, błyszczące, żółte kwiaty, o dużym znamieniu i pięciu płatkach, osadzone są na grubych szypułkach. Owocem jest torebka o specyficznym, butelkowatym kształcie. Ma liczne, zielonkawo-żółte, ciężkie nasiona kształtu jajowatego otoczone lepkim śluzem z pęcherzykami powietrza umożliwiającymi unoszenie się na wodzie. Bowiem za pomocą wody ten gatunek się rozsiewa.
Po wykiełkowaniu roślina stopniowo rośnie rozgałęziając swoje kłącze, jednak dopiero po 3-4 latach zakwita po raz pierwszy. Rozmnaża się także wegetatywnie przez kłącze. Będąc rośliną wodną zasiedla strefę przybrzeżną zbiorników i wolno płynących cieków takich jak stawy, przybrzeżne strefy jezior, starorzecza, zakola rzek i rzeki o wolnym nurcie. Często w środowisku występuje wraz z grzybieniami białymi.
Wykorzystywana jest bardzo często jako ozdobna bylina zbiorników parkowych, ogrodowych, przydomowych oczek wodnych czy dużych akwariów. Trzeba jednak pamiętać, że jest to roślina trująca! Zawiera alkaloidy m.in. nufarynę i nufarydynę, które działają porażająco na korę mózgową. Medycyna ludowa wykorzystywała kłącza tej trującej rośliny do przygotowania odwarów, korzystnie oddziałujących na skórę, np. uszkodzoną w wyniku poparzenia.
Współcześnie również wykorzystuje się lecznicze właściwości grążela. Stosowany jest w leczeniu nerwic, stanów lękowych i bezsenności a napar z kwiatów, polecany jest na schorzenia dróg moczowych i choroby nerek🙂
Tekst : Kalina Adamczyk
Zdjęcia : Robert Pisarczyk